 | |  | | Dubbeltjeswoningen | | De Dubbeltjespanden: het eerste bezit van De Key |
|  |
| | | | | | | | Arbeiderswoningen
Krotten en sloppen
Interieurs van toen
In de negentiende eeuw, toen veel mensen naar de stad trokken, kwamen velen in erbarmelijke omstandigheden terecht.
Dit filmpje laat zien dat zelfs in de jaren '60 goede woningen nog schaars waren in Amsterdam en hoe grote gezinnen in veel te kleine ruimtes leefden.
Op deze site staan nog meer voorbeelden van Amsterdamse krotwoningen.
Krotten en sloppen
In 'De Economist' van september 1914 schreef men dan ook: "Van de woningstatistiek, getrokken uit de gegevens der voorlaatste volkstelling is indertijd een dankbaar gebruik gemaakt om aan te toonen hoe groot de Woningnood in Nederland was, hoe groot de ellende, die door het ontbreken eener behoorlijke huisvesting door zoo onnoemelijk velen werd geleden. En geen wonder! De statistiek immers had aangetoond dat in het geheele rijk niet minder dan 28.3 pCt. der bewoonde woningen slechts uit ééne kamer bestonden, 30.7 pCt. uit slechts twee kamers, terwijl 33.9 pCt. der éénkamerwoningen door meer dan 4 personen werden bewoond.
De kennis dezer feiten is ongetwijfeld een krachtige spoorslag geweest voor menig sociaal werker om te trachten hierin verbetering te brengen."
Mevrouw Mercier schreef in 1886 een verslag over haar tocht door een arbeiderswijk
-de Jordaan. "Treedt men de lage deur van een gelijkvloersche woning binnen, dan staat men meteen binnen in het vertrek dat de woning uitmaakt en dat ongeveer de grootte heeft van wat in een burgerhuis een spreekkamer wordt genoemd ... Voor het venster een tafel met drie stoelen, daarnaast een stookplaats (tevens kookkachel), dit begrensd door een vooruitspringende bedstee met een donker gordijn op twee schreden afstands aan den wand daartegenover een latafel, waarop en waaromheen enig keukengerei -ziedaar een woning met haar inventaris.
Van waterleiding, gootsteen, privaat, kolenhok, muurkast of tweede bedstee geen spoor, maar sporen van vocht in overvloed."
En dat was nog een beschrijving van een redelijke woning.
"In een zijstraat van den Haarlemmerdijk kan men één -en wie weet hoeveel meer- kelders vinden, die men, gedachtig aan de 3650 hier ter stede voor elf jaar afgekeurde kelders, tot zijn verbazing nog steeds vol bewoners vindt. Bewoonsters in dit geval, want het was alweder een weduwe met vijf dochtertjes die ik hier aantrof, wier man, een metselaar, een paar jaar geleden van een steiger was doodgevallen. Om den kelder binnen te gaan, moet men een stoep met vijf diepe treden afdalen, maar in de eigenlijke woning is men dan nog niet. Men is in den voorkelder, waarvan de vloer uit verrotte, losliggende planken bestaat en waar een handvol turf en hout (de negotie der weduwe) ligt opgestapeld. Dien voorkelder doorgaande komt men aan een scheefhangend deurtje en dit binnentredend staat men in het woonvertrek. Naast die deur is een grootendeels met papier beplakt venster, dat zoo er glas in ware, uitzicht op den voorkelder zou geven."
"Men meene niet dat ik hier een bijzondere woning beschrijf. ’t Is er een van duizenden; ’t is of ik één blad van een lindeboom schets. En evenmin meene men, dat hier alleen de meest verarmden, de eigenlijke paupers wonen; men treft hier de gezinnen van allerlei knappe ambachtslieden aan, van schilders, metselaars, mandemakers enz., inzonderheid van hen, die met een talrijk kroost zijn gezegend."
Interieurs van toen
In deze kelder aan de Leidsegracht woonde rond 1900 een gezin van drie personen: man, vrouw en een ziekelijke zoon van 35 jaar.
Fotograaf Dienst Volkshuisvesting Amsterdam.
fotocollectie Gemeentelijke Dienst Volkshuisvesting.
Gemeentearchief Amsterdam - VH 2319
Interieur Lindengracht, 1885.
Onbekende fotograaf, Stadsarchief 23/D 32268
Foto: Kaat Schille
Eénkamerwoning aan de Pottebakkersgang -Jordaan-, 15 - 20 m2. Het aantal bewoners varieërde tussen de 5 tot 9 personen.
In bijvoorbeeld het Zuiderzeemuseum is nog te zien hoe arbeiderswoningen ingericht waren.
Leefkamer Zuiderzeemuseum, 2008, M v/d/S
Leefkamer Zuiderzeemuseum, 2008, M v/d S
Koken, Zuiderzeemuseum, 2008, M v/d S
Maandag wasdag
|
| |
| | |
| |
